مقامات حیات وحش ایالات متحده طرحی را برای حذف نزدیک به ۴۵۰ هزار جغد نواری مهاجم در طول سه دهه تدوین کرده‌اند تا دو گونه جغد بومی در معرض خطر را حفظ کنند. این استراتژی توسط آژانس سرویس ماهی و حیات وحش (FWS) پس از اتمام فرآیند نظر‌سنجی عمومی نهایی شده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال جاری به تصویب برسد.
جغد نواری چگونه به گونه مهاجم تبدیل شد؟
جغد‌های نواری در شرق آمریکای شمالی زندگی می‌کردند، اما در آغاز قرن بیستم در پی تغییرات محیط‌زیستی ناشی از فعالیت‌های انسانی از غرب رودخانه می‌سی‌سی‌پی به سمت دشت‌های بزرگ و جنگل‌های شمالی مهاجرت کردند. در نتیجه این پرندگان در ایالت‌های واشنگتن، اورگان و کالیفرنیا قلمروی مستحکمی ایجاد کردند و به عنوان گونه مهاجم طبقه‌بندی شدند.
تهدید برای جغد‌های خالدار بومی
ورود جغد‌های نواری به شمال غربی آمریکا بر دو گونه بومی یعنی جغد خالدار شمالی و جغد خالدار کالیفرنیا تأثیر منفی گذاشته است. این دو گونه کوچک‌تر از مهاجمان هستند و برای غذا و قلمرو باید با آن‌ها رقابت کنند. علاوه بر این، جغد‌های نواری با جغد‌های خالدار جفت‌گیری کرده و نژاد‌های دوگانه متولد کرده‌اند که باعث آلودگی ژنتیکی و کاهش تنوع ژنی در جمعیت‌های بومی شده است.
جامعه جغد خالدار شمالی در چند دهه گذشته به شدت کاهش یافته و اکنون در فهرست گونه‌های در معرض انقراض قرار دارد. بر اساس اسناد دانشگاه سانتا کلارا کالیفرنیا، هر دو گونه بومی پیش از این نیز تحت تأثیر فعالیت‌های گسترده چوب‌بری بوده‌اند که قلمروی آن‌ها را محدود کرده است.
واکنش‌ها به طرح کشتار
آژانس FWS در استراتژی نهایی خود مشخص کرده که قصد دارد حدود ۴۵۰ هزار جغد نواری شامل نژاد‌های دوگانه را در یک دوره سی ساله حذف کند. با این حال، حدود ۷۵ سازمان حمایتی از حیات وحش ماه‌ها پیش نامه‌ای سرگشاده منتشر کرده و این طرح را ظالمانه و غیر‌ضروری خوانده و آن را محکوم کرده‌اند.
پیش‌بینی می‌شود که آژانس سرویس ماهی و حیات وحش در ماه‌های آینده پس از بررسی نهایی اعتراضات و نظرات کار‌شناسی، این استراتژی را به‌طور رسمی تصویب و به اجرا در آورد. کارشناسان اکولوژی هشدار می‌دهند که هر تاخیری در اجرای طرح می‌تواند فرصت بقا برای جغد خالدار شمالی را که جمعیت آن به حد بحرانی رسیده است، از بین ببرد.
در طرف مقابل، سازمان‌های مدافع حقوق حیوانات اعلام کرده‌اند که در صورت تصویب نهایی طرح، اقدامات حقوقی و کمپین‌های عمومی را برای متوقف کردن این کشتار گسترده آغاز خواهند کرد. آن‌ها استدلال می‌کنند که مدیریت زیست‌محیطی باید بر پایه بازیابی بومیان و کنترل دلایل ریشه‌ای از جمله تخریب جنگل‌ها استوار باشد، نه حذف سیستماتیک یک گونه دیگر.
این پرونده همچنان یکی از چالش‌برانگیز‌ترین مباحث در حوزه حفاظت از حیات وحش در آمریکای شمالی باقی مانده و تصمیم نهایی در مورد آن می‌تواند الگویی برای مدیریت گونه‌های مهاجم در سایر نقاط جهان باشد.
پیچیدگی‌های اکولوژیک و چالش‌های اجرایی
کارشناسان اکولوژی تأکید دارند که حذف گونه‌های مهاجم در مقیاس وسیع، عواقب ناخواسته‌ای بر اکوسیستم‌های جنگلی می‌تواند داشته باشد. جغد‌های نواری در سه دهه اخیر نقش‌های جدیدی در زنجیره غذایی ایفا کرده‌اند و شکار آن‌ها می‌تواند تعادل جمعیت‌های موش‌ها و سایر حیوانات کوچک را برهم بزند. محققان دانشگاه واشنگتن در یک مطالعه اخیر هشدار داده‌اند که کاهش ناگ‌هانی جمعیت جغد نواری ممکن است منجر به انفجار جمعیت گره‌خواران شود که خود می‌تواند آسیب‌های جدی به بازرست جنگل بزند.
از نظر فنی، اجرای طرح کشتار ۴۵۰ هزار پرنده در سی سال نیازمند بودجه کلان، نیروی انسانی متخصص و نظارت مداوم است. آژانس FWS برآورد کرده که هزینه کل این برنامه می‌تواند از ۲۰۰ میلیون دلار فرا‌تر رود. بخشی از این بودجه از طریق قانون گونه‌های در معرض خطر (ESA) تامین می‌شود، اما نمایندگان کنگره از ایالت‌های غربی نگرانی‌هایی در مورد اولویت‌بندی این هزینه در مقایسه با سایر برنامه‌های حفاظتی ابراز کرده‌اند.
تاریخچه تداخل انسان و جغد در جنگل‌های شمال غربی
ریشه‌های این بحران به دهه ۱۹۹۰ برمی‌گردد وقتی جنگل‌های کهنه شمال غربی یفیک به دلیل چوب‌بری تجاری گسترده تخریب شدند. جغد خالدار شمالی که تنها در جنگل‌های کهنه و پیچیده زندگی می‌کند، بیش از ۶۰ درصد از قلمروی تاریخی خود را از دست داد. در همین دوره، جغد نواری که گونه‌ای انعطاف‌پذیر و فرصت‌طلب است، با استفاده از جنگلی که توسط انسان ایجاد شده بودند، به سرعت به غرب گسترش یافت.
مطالعات ژنتیکی نشان می‌دهد که جمعیت جغد نواری در شمال غربی از تعداد معدودی از پرندگان پیشرو تشکیل شده که توانسته‌اند در محیط جدید بزیستی کنند و تکثیر شوند. این پدیده که به آن اثر پیشرو می‌گویند، باعث شده جمعیت مهاجم با سرعت نمایی رشد کند و جغد‌های بومی را به حاشیه بزند.
منظور حقوقی و اخلاقی
حقوق‌دانان محیط زیست معتقدند که این طرح پیش‌نهاد خطرناکی برای تفسیر قانون گونه‌های در معرض خطر ایجاد می‌کند. اگر کشتار یک گونه بومی (جغد نواری در شرق آمریکا) برای نجات گونه دیگر مجاز باشد، در آینده ممکن است استدلال‌های مشابه‌ی برای حذف سایر گونه‌ها به کار رود. پروفسور مایکل بلوم از حقوق دانشگاه استنفورد می‌گوید قانون ESA برای جلوگیری از انقراض گونه‌ها تدوین شده، نه برای انتخاب بین گونه‌ها.
از دیدگاه اخلاقی، فیلسوفان زیست‌محیطی مانند هلم رالتون استدلال می‌کنند که ما موظف هستیم به دلایل ریشه‌ای بومیان بپردازیم – یعنی توقف تخریب جنگل‌ها و کاهش تغییرات اقلیمی – به جای مقابله با عوارض. آن‌ها معتقدند جغد نواری قربانی تغییرات ناشی از فعالیت انسانی است، نه عامل اصلی انقراض جغد خالدار.
راهکار‌های جایگزین و نوآوری‌های فناوری
تحقیقات جدید در دانشگاه اورگن نشان داده که استفاده از تکنیک‌های غیرک برای کنترل جمعیت جغد نواری می‌تواند موثر‌تر و پذیرای‌تر باشد. این روش‌ها شامل استریل‌سازی جراحی نرها، استفاده از فریب‌های صوتی برای هدایت پرندگان به مناطق خاص، و ایجاد موانع فیزیکی برای جلوگیری از ورود به قلمرو‌های حیاتی جغد خالدار می‌باشد.
علاوه بر این، برنامه‌های بازرست جنگل‌های کهنه در مقیاس وسیع می‌تواند در درازمدت قلمروی مناسب برای جغد خالدار را بازیابی کند و فشار رقابتی را کاهش دهد. سازمان طبیعت آمریکا (TNC) در همکاری با شرکت‌های چوب، طرحی برای حفاظت از ۵۰۰ هزار هکتار جنگل کهنه در ده سال آینده تدوین کرده که می‌تواند راهکار پایدار‌تر از کشتار باشد.
بازخورد‌های بین‌المللی و پیشنهادها
سازمان حفاظت از طبیعت جهانی (IUCN) در بیانیه‌ای اخیر از آمریکا خواسته که قبل از اجرای طرح، ارزیابی تأثیر محیط‌زیستی جامع (EIA) انجام دهد و راهکار‌های جایگزین را به دقت بررسی کند. تجربه‌های مشابه در نیوزیلند برای کنترل گونه‌های مهاجم نشان داده که رویکرد‌های یکپارچه که ترکیبی از کنترل جمعیت، بازیابی بومیان و مشارکت جامعه محلی را شامل می‌شوند، نتایج بهتری داشته‌اند.
استرالیا نیز در مورد مدیریت بومیان مهاجم در جنگل‌های تاسمانیا با چالش‌های مشابه‌ی روبرو بوده و در نهایت به جای کشتار گسترده، روی استراتژی‌های مدیریت تطبیقی و نظارت بر بومیان تمرکز کرده است. این پیشنهادها می‌تواند برای تصمیم‌گیری نهایی در مورد جغد‌های آمریکا راهنمای باشد.
