آمفیزم ریه و زیرپوستی علل، علائم، تشخیص و روشهای درمان کامل, آمفیزم یک بیماری مزمن تنفسی است که به دو دسته اصلی آمفیزم ریه و آمفیزم زیرپوستی تقسیم میشود. هر یک از این انواع علل، علائم و روشهای درمانی مخصوص به خود را دارند. در این مقاله به بررسی جامع این بیماری، مراحل پیشرفت آن و راههای پیشگیری و کنترل علائم پرداخته شده است. آمفیزم ریه چیست و چگونه بر تنفس تأثیر میگذارد؟
آمفیزم ریه نوعی بیماری انسدادی مزمن ریوی (COPD) است که در آن دیوارههای آلوئولها یا کیسههای هوایی ریوی تخریب میشوند. آلوئولها وظیفه تبادل گاز (اکسیژن و دیاکسید کربن) را بر عهده دارند.
تفاوت آمفیزم با برونشیت مزمن و COPD بیماری انسدادی مزمن ریوی (COPD) واژهای چتری است که هم آمفیزم و هم برونشیت مزمن را در بر میگیرد. در آمفیزم، بافت آلوئولها تخریب شده و علامت اصلی تنگی نفس است. در برونشیت مزمن، مژکهای لولههای هوایی دچار التهاب و تخریب شده و علامت اصلی سرفه مزمن با بلغم است. بسیاری از بیماران به طور همزمان دچار هر دو حالت هستند. آمفیزم زیرپوستی (زیرجلدی) چیست؟
آمفیزم زیرپوستی حالتی نادر است که در آن هوا در لایههای زیرین پوست (بافت زیرجلدی) محبوس میشود.رخ میدهد.
در موارد نادر، این بیماری بدون علت مشخص (خودبهخودی) رخ میدهد و در مردان رایجتر است. علل و عوامل ریسک آمفیزم علل آمفیزم ریه عامل اصلی آمفیزم ریه سیگار کشیدن طولانیمدت است. دود سیگار باعث التهاب، تخریب مژکهای ریه و افزایش ترشح مخاط میشود.
آخرین مطالب
سایر عوامل شامل موارد زیر میباشند مصرف ماریجوانا و سیگار الکترونیک (ویپ) مواجهه با گرد و غبار، دودهای شیمیایی و آلودگی هوا در محیط کار یا خانه عوامل ژنتیکی مانند کمبود آنتیتریپسین آلفا-۱ آسم و عفونتهای تنفسی مکرر علل آمفیزم زیرپوستی این نوع معمولاً ثانویه به جراحیها، صدمات، عفونتها یا إجراءات پزشکی تهویهای است.
مراحل پیشرفت آمفیزم ریه پزشکان برای دستهبندی شدت بیماری از معیارهای کارکرد ریه (اسپیرومتری) و مراحل COPD استفاده میکنند مرحله ۱ (خفیف) کارکرد ریه حداقل ۸۰٪ حالت طبیعی مرحله ۲ (متوسط) کارکرد ریه بین ۵۰ تا ۷۹٪ مرحله ۳ (شدید) کارکرد ریه بین ۳۰ تا ۴۹٪ مرحله ۴ (بسیار شدید) کارکرد ریه کمتر از ۳۰٪ چه کسانی در خطر ابتلا به آمفیزم ریه هستند؟
این بیماری بیشتر در مردان ۵۰ تا ۷۰ ساله دیده میشود، اما زنان و افراد ۴۰ ساله نیز میتوانند مبتلا شوند. برآوردها نشان میدهد بیش از ۳ میلیون نفر در آمریکا با این بیماری زندگی میکنند. تأثیر آمفیزم بر طول عمر طول عمر بستگی به مرحله بیماری و سابقه سیگار کشیدن دارد. جداول پزشکی نشان میدهند که سیگار کشیدن فعلی در مراحل پیشرفته (۳ و ۴) میتواند تا ۹ سال از عمر فرد بکاهد.
ترک سیگار حتی در مراحل پیشرفته، میتواند پیشرفت بیماری را کند کند و عمر را افزایش دهد. علائم آمفیزم علائم آمفیزم ریه علائم معمولاً زمانی ظاهر میشوند که بیش از ۵۰٪ بافت ریه تخریب شده باشد.
مهمترین علائم عبارتند از تنگی نفس تدریجی (به ویژه در فعالیتهای سبک مثل بالا رفتن پله) سرفه مزمن و خِسخِس سینه احساس عدم دریافت هوای کافی و گرفتگی قفسه سینه افزایش ترشح بلغم (ممکن است زرد، سبز یا زردخاکستری باشد) خستگی مزمن، اختلال خواب، اضطراب و افسردگی سیانوز (کبودی انگشتان و لبها به دلیل کمخونی اکسیژن) کاهش وزن ناخواسته بیماران آمفیزم بیشتر مستعد عفونتهای ریه مانند ذاتالریه و برونشیت هستند.
علائم آمفیزم زیرپوستی این حالت ممکن است بیعلامت باشد یا علائم زیر را داشته باشد ورم (ادم) در ناحیه ده کریپتوس (صدای ترک خوردن یا پفپف کردن هنگام لمس ناحیه متورم) در موارد شدید تنگی نفس، فشار بر مسیر هوایی، کلپس ریه یا مشکلات قلبی عوارض و مضاعفات آمفیزم مضاعفات آمفیزم ریه کاهش تحمل ورزش و اتروفی عضلات (به ویژه عضلات مرکزی) افزایش خطر سرطان ریه فشار خون ریه و نارسایی سمت راست قلب مضاعفات آمفیزم زیرپوستی در موارد شدید و نادر ممکن است به موارد زیر منجر شود کلپس ریه، سندرم کمپارتمنت، اختلال جریان خون مغز و نارسایی ضربانساز قلب اگر با عفونت همراه باشد، خطر قانقاریا و سپسیس وجود دارد روشهای تشخیص آمفیزم تشخیص آمفیزم ریه پزشک با معاینه بالینی (شنیدن صدای توخالی در ریه) و آزمایشهای زیر تشخیص را تایید میکند اسپیرومتری (تست کارکرد ریه) معیار طلایی برای تشخیص و تعیین شدت سیتی اسکن قفسه سینه تصویر سهبعدی دقیق برای دیدن تخریب آلوئولها رادیوگرافی قفسه سینه برای مراحل متوسط و شدید مفید است گاز خون شریانی (ABG) اندازهگیری اکسیژن و دیاکسید کربن خون اکوکاردیوگرام (EKG) برای رد بیماریهای قلبی آزمایش خون و ژنتیک برای بررسی کمبود آنتیتریپسین آلفا-۱ تشخیص آمفیزم زیرپوستی تشخیص اولیه با معاینه و شنیدن کریپتوس انجام میشود.
برای تفکیک از واکنشهای آلرژیک و تایید، عکسبرداری و آزمایشهای آزمایشگاهی تجویز میگردد. درمان و مدیریت آمفیزم درمان آمفیزم ریه آمفیزم ریه قابل درمان کامل نیست، اما با درمان میتوان پیشرفت را کند کرد، علائم را کنترل کرد و کیفیت زندگی را بهبود بخشید.
روشهای درمانی بر اساس شدت بیماری عبارتند از ترک سیگار موثرترین اقدام برای توقف پیشرفت بیماری گشادکنندههای برونش (اینهلرها) کوتاهعمل و بلندعمل برای باز کردن لولههای هوایی کورتیکواستروئیدهای استنشاقی کاهش التهاب و ترشح مخاط کورتیکواستروئیدهای خوراکی برای دورههای تشدید حاد آنتیبیوتیکها برای درمان عفونتهای باکتریایی ثانویه اکسیژندرمانی در مراحل پیشرفته با هپوکسمی توانبخشی ریه تمرینات تنفسی، ورزشی و آموزشی جراحی کاهش حجم ریه (LVRS) یا برونکوسکوپی برای بیماران منتخب با آمفیزم بالا پیوند ریه گزینه نهایی در مراحل پایانی استراتژی درمانی بر اساس مراحل خفیف گشادکننده کوتاهعمل و واکسن آنفولانزا سالانه متوسط گشادکننده بلندعمل + توانبخشی ریه شدید اضافه کردن کورتیکواستروئید استنشاقی بسیار شدید اکسیژندرمانی + ارزیابی جراحی/پیوند درمان آمفیزم زیرپوستی در صورت رفع علت اصلی، معمولاً در ۱۰ روز به طور خودکار حل میشود.
درمانهای حمایتی شامل اکسیژن با غلظت بالا برای تسریع جذب هوا، مسکنهای درد و پرس شکم است. در موارد شدید دریناژ قفسه سینه، برش زیر ترقوه یا سوزنکشی برای تخلیه هوا انجام میشود. میانگین بستری برای این حالت حدود ۱۶ روز است. پیشگیری از آمفیزم ریه بهترین پیشگیری، عدم شروع سیگار کشیدن یا ترک فوری آن است.
اقدامات دیگر شامل موارد زیر میباشند اجتناب از دود ثانویه، آلودگی هوا، گرد و غبار و دودهای شیمیایی استفاده از ماسک در محیطهای کاری پرخطر آزمایش رادون در منزل دریافت واکسنهای آنفولانزا، کووید-۱۹ و پنیوموکوکال به موقع زندگی با آمفیزم نکات کلیدی برای بهبود کیفیت زندگی مدیریت روزمره آمفیزم ریه با وجود عدم وجود درمان قطعی، رعایت موارد زیر به کنترل بیماری کمک میکند انجام برنامه ورزشی تحت نظر پزشک (پیادهروی، تمرینات تنفسی) حفظ بهداشت دستان و دندان برای پیشگیری از عفونت تمیز نگه داشتن محیط زندگی و کاهش آلرژنها اجتناب از محرکهای ریوی (عطر، دود، رنگ، گرده گلها) مدیریت استرس، اضطراب و افسردگی با مشاوره یا دارو آمفیزم و کووید-۱۹ بیماران آمفیزم در گروه پرخطر برای عوارض شدید کووید-۱۹ قرار دارند.
واکسیناسیون و رعایت پروتکلهای بهداشتی برای این افراد حیاتی است. موارد نادر آمفیزم پس از کووید گزارش شده، اما نیاز به مطالعه بیشتر دارد. زندگی با آمفیزم زیرپوستی تغییرات ظاهری ناشی از ورم و نکروز بافت معمولاً با گذشت زمان و درمان علت اصلی، به طور کامل بهبود مییابد. پشتیبانی روانی از خانواده و دوستان در مقابله با چالشهای ناشی از تغییر ظاهر، بسیار موثر است.
هشدار این مقاله تنها جنبه اطلاعرسانی و آموزشی دارد و جایگزین نظر، تشخیص یا تجویز پزشک متخصص نیست. برای درمان و مدیریت بیماری، حتماً با پزشک مشورت کنید.
