>> راهنمای کامل افزایش پلاکت خون با تغذیه ۱۰ سوپرغذا و ویتامینهای کلیدی >> پلاکتها یا تبوسیتها یکی از حیاتیترین اجزای خون هستند که وظیفه اصلی آنها لختهسازی و پیشگیری از خونریزیهای ناخواسته میباشد. در یک فرد سالم، تعداد پلاکت در هر میکرولیتر خون بین ۱۵۰ تا ۴۰۰ هزار واحد متغیر است. وقتی این عدد از حد نرمال پایینتر میرود، به حالت فقر پلاکت یا ترومبوسیتوپنی میگویند که میتواند دلایل گوناگونی داشته باشد.
اگرچه درمان پزشکی الزامی است، اما اصلاح رژیم غذایی و مصرف مواد مغذی خاص میتواند در افزایش تعداد پلاکت و تقویت فرآیند خونسازی نقش بسیار مؤثری ایفا کند. در این مقاله به بررسی بهترین ویتامینها، مواد معدنی و ۱۰ ماده غذایی قدرتمند برای افزایش طبیعی پلاکت خون میپردازیم. مواد مغذی حیاتی برای افزایش پلاکت خون تحقیقات نشان داده است که کمبود برخی ویتامینها و مواد معدنی مستقیماً بر تولید پلاکت در استخوان مخی اثر منفی میگذارد.
در اینجا مهمترین این مواد را در دستهبندیهای جداگانه بررسی میکنیم ۱. فولات (ویتامین ) موتور سازنده سلولهای خونی فولات یکی از اعضای اصلی خانواده ویتامینهای گروه B است که در تقسیم سلولی و تولید دیانا نقش کلیدی دارد. کمبود این ویتامین میتواند منجر به آنمیای ماگالوبلاستیک و کاهش پلاکت شود. سازمان ملی بهداشت آمریکا (NIH) مصرف روزانه ۴۰۰ میکروگرم فولات برای بزرگسالان و ۶۰۰ میکروگرم برای زنان باردار را توصیه میکند.
بهترین منابع غذایی فولات شامل موارد زیر میباشند سبزیجات برگدار تیره و پهن (اسفناج، کلم، جعفری) جگر گاو و گوساله لوبیا چشمبلبلی و حبوبات دیگر برنج و غلات کامل خمیرمایه (مخمر) و غلات غنیسازی شدهنجر شود.
لذا پیش از مصرف مکمل، حتماً با پزشک مشورت کنید. ۲. ویتامین ضروری برای بلوغ سلولهای خون ویتامین (کوبالامین) برای سنتز دیانا و بلوغ صحیح گلبولهای قرمز و پلاکتها در استخوان مخی ضروری است. کمبود این ویتامین یکی از دلایل رایج کاهش پلاکت است. نیاز روزانه بزرگسالان ۲.۴ میکروگرم و برای زنان باردار یا شیرده ۲.۸ میکروگرم برآورد شده است.
آخرین مطالب
منابع اصلی ویتامین عمدتاً حیوانی هستند گوشت قرمز و جگر (منبع غنیترین) تخممرغ (بهخصوص زرده) انواع ماهی (سالمون، تونا، سردین) لبنیات (شیر، پنیر، ماست)
گیاهخواران میتوانند نیاز خود را از غلات غنیسازی شده، شیرهای گیاهی (سویا، بادام) و مکملهای تامین کنند. ۳. ویتامین C تقویت کارکرد پلاکت و جذب آهن ویتامین C (اسکوربیک اسید) با خاصیت آنتیاکسیدانی قوی، از پلاکتها در برابر آسیب اکسیداتیو محافظت میکند و کارکرد آنها را در لختهسازی بهبود میبخشد. همچنین این ویتامین جذب آهن گیاهی (غیر هیم) را به شدت افزایش میدهد که به طور غیرمستقیم به افزایش پلاکت کمک میکند.
منابع غنی از ویتامین C (بهتر است خام خورده شوند چون گرما آن را تخریب میکند) مرکبات (پرتقال، گریپفروت، لیمو، ماندارین) کیوی، ایویج، فراوله فلفل دلمهای قرمز و سبز بروکلی، کلم بروکلی، کلم بروکسل پتروزیل و نعنا تازه ۴. ویتامین D حمایتی از استخوان مخی ویتامین D فراتر از سلامت استخوان، نقش مهمی در عملکرد استخوان مخی (محل تولید پلاکت) دارد.
انجمن حمایت از بیماران پلاکتی (PDSA) بر اهمیت سطح بهینه این ویتامین در بیماران ترومبوسیتوپنی تأکید دارد. نور خورشید بهترین منبع است، اما در صورت کمبود، منابع غذایی و مکمل حیاتی میشوند. منابع غذایی ویتامین D ماهیهای چرب (سالمون، ماهی تون، ماکارل، ساردین) روغن جگر ماهی زرده تخممرغ شیر، ماست و عصاره پرتقال غنیسازی شده قارچهای پرورشیافته در نور UV (برای گیاهخواران) مکملهای ویتامین (با تجویز پزشک) ۵.
ویتامین K عامل حیاتی انعقاد خون ویتامین K برای ز پروتئینهای مشارکتکننده در زنجیره لختهسازی (عوامل II، VII، IX، X) ضروری است. یک مطالعه از سوی PDSA نشان داد که مصرف ویتامین K در ۲۷ درصد از بیماران با فقر پلاکت، منجر به افزایش شمارش پلاکت و کنترل خونریزی شده است. نیاز روزانه برای مردان ۱۲۰ و برای زنان ۹۰ میکروگرم است.
منابع برتر ویتامین K (نوع یا فیلوکینون) ناتو (سویای تخمیرشده ژاپنی – غنیترین منبع) سبزیجات برگدار تیره (کلم، اسفناج، برگ شلغم، جعفری) بروکلی و کلم بروکسل سویا و روغن سویا کدو حلوایی ۶. آهن ستون فقرات خونسازی آهن جزء اصلی هموگلوبین است و کمبود آن (انیمی آهنفری) اغلب با ترومبوسیتوپنی همرو است. مطالعات روی کودکان و نوجوانان کمخون، اثر مثبت مکملسازی آهن بر افزایش پلاکت را تایید کرده است.
نیاز روزانه در مردان بزرگسال و زنان پس از یائسگی ۸ میلیگرم، در زنان بارز ۱۸ میلیگرم و در بارداری ۲۷ میلیگرم است.
منابع آهن (هیمی و غیر هیمی) جگر و گوشت قرمز (آهن هیمی با جذب بالا) صدف و میگو (بسیار غنی از آهن) حبوبات (عدس، لوبیا قرمز و سفید، نخود) سبزیجات برگدار تیره غلات و آرد غنیسازی شده شکلات تیره (کاکائو بالا) پنیر سویا (توفو) نکته طلایی برای افزایش جذب آهن گیاهی، همزمان با منبع ویتامین C (مثلاً سالاد فلفل دلمهای با عدس) مصرف کنید.
از مصرف همزمان با کلسیم (شیر، پنیر) یا چای/قلیان در کنار وعدههای حاوی آهن خودداری کنید چون جذب را کاهش میدهند. ۷. مکملهای طبیعی با شواهد بالینی علاوه بر ویتامینها، برخی مکملهای گیاهی نتایج واعدی در افزایش پلاکت نشان دادهاند کلروفیل (اسپیرولینا و کلرلا) کلروفیل رنگ سبز گیاهان است که ساختار شیمیایی مشابه هموگلوبین دارد.
مکمل کلرلا (نوعی جلبک سبز) در یک مطالعه بالینی باعث افزایش پلاکت در ۱۹ درصد بیماران و کاهش خونریزی در ۳۳ درصد آنها شده است. در دو فرم قرص و پودر موجود است. عصاره برگ پاپایا مطالعات روی مدلهای حیوانی (موش) افزایش معنادار پلاکت را پس از مصرف عصاره برگ پاپایا نشان دادهاند. اگرچه دادههای انسانی محدود است، اما در طب سنتی و مکملهای دارویی (فرم قرص) به وفور استفاده میشود.
ملاتونین این هورمون تنظیمکننده ساعت بیولوژیک، در مطالعات حیوانی اثر افزایشدهنده بر پلاکت داشته است. مکملهای ملاتونین در داروخانهها موجودند، اما برای این منظور باید تحت نظر پزشک مصرف شوند. ۱۰ سوپرغذای قدرتمند برای افزایش پلاکت خون ترکیب مواد مغذی بالا در مواد غذایی کامل، اثر سینرژیک (همافزایی) دارد. در اینجا ۱۰ گزینه برتر را که انبارهای غنی از ویتامینهای کلیدی هستند، معرفی میکنیم ۱.
جگر گاو انبارگاه آهن و جگر گاو قدرتمندترین ماده غذایی برای خونسازی است. هم غنی از آهن هیمی (جذب بالا) و هم ویتامین است. مصرف منظم (مثلاً هفتهای یک بار) میتواند به سرعت انیمی و کمبود پلاکت ناشی از کمبود مغذی را برطرف کند. ۲. اسفناج و کلم (سبزیجات برگدار تیره) این سبزیجات همزمان منبع عالی فولات و ویتامین K هستند. فولات برای تقسیم سلولی و ویتامین K برای لختهسازی ضروری است.
مصرف روزانه یک کاسه اسفناج خام یا پخته، پوششدهنده نیازهای قابل توجهی است. ۳. ماهیهای چرب (سالمون، ساردین، ماکارل) این ماهیها سهگانه قدرتمند هستند ویتامین D (برای استخوان مخی)، ویتامین (برای بلوغ سلول) و اسیدهای چرب اومگا-۳ (ضدالتهابی). مصرف دو وعده در هفته توصیه میشود. ۴. مرکبات (پرتقال، گریپفروت، لیمو) منبع کلاسیک ویتامین یک پرتقال متوسط تقریبا نیاز روزانه ویتامین C را تامین میکند.
مصرف آن در کنار وعدههای حاوی آهن، جذب آهن را سهگانه میکند. ۵. کدو حلوایی منبع فراموششده ویتامین K کدو حلوایی به دلیل رنگ نارنجی، غنی از بتاکاروتن است، اما منبع بسیار خوبی از ویتامین K نیز محسوب میشود که مستقیماً در فرآیند لختهسازی و سلامت پلاکت نقش دارد. ۶. تخممرغ (با زرده) تخممرغ پروتئین کامل است و زرده آن حاوی ویتامین، ویتامین D، کلین و سلنیوم است. مصرف ۱ تا ۲ تخم در روز برای اکثر افراد سالم، مفید و ایمن است. ۷.
حبوبات (عدس، لوبیا، نخود) حبوبات بهترین منابع گیاهی آهن و فولات هستند. برای رفع مانعهای جذب (فیتات)، حبوبات را قبل از پختن خیس کنید و با سبزیجات غنی از ویتامین C (پتروزیل، فلفل) در یک وعده ترکیب نمایید. ۸. بروکلی ترکیب ویتامین C و K بروکلی منحصر به فرد است چون هم ویتامین C بالا دارد (برای جذب آهن و محافظت پلاکت) و هم ویتامین K (برای لختهسازی). پختن بخار برای حفظ ویتامین C بهترین روش است. ۹.
غلات و نانهای غنیسازی شده برای افرادی که دسترسی به منابع حیوانی ندارند یا تنوع غذایی کم دارند، غلات صبحانه، آرد و نانهای غنیسازی شده با فولات، آهن و، راهکار ساده و ارزان برای پیشگیری از کمبودها هستند. ۱۰. مکمل عصاره برگ پاپایا اگرچه غذا نیست، اما به عنوان یک مکمل طبیعی قدرتمند در لیست قرار میگیرد.
قرصهای استخراج استاندارد شده برگ پاپایا در داروخانهها موجودند و میتوانند در کنار رژیم غذایی، فرآیند افزایش پلاکت را تسریع کنند (با نظر پزشک). آیا تنها با تغذیه میتوان پلاکت را به طور قطعی افزایش داد؟ تغذیه مناسب و مصرف مواد مغذی ذکر شده، پایه و ستون حفظ سطح طبیعی پلاکت و پشتیبانی از درمان پزشکی است. با این حال، باید واقعبین باشیم تغذیه به تنهایی جایگزین درمان پزشکی نیست.
فقر پلاکت میتواند ناشی از علل پیچیدهای باشد مانند بیماریهای خودایمنی (ITP)، عفونتهای ویروسی (دنگی، کووید)، اثرات جانبی داروها (شامل کتراپی)، اختلالات استخوان مخی، یا بیماریهای کبدی. بنابراین، اگر در تست CBC تعداد پلاکت شما زیر ۱۵۰ هزار است، یا علائمی مانند آسیبپذیری پوست، بینیخون، یا خستگی بیعلت دارید، مراجعه به متخصص هولوژی (خون) یا پزشک داخلی الزامی است.
پزشک با تشخیص علت ریشهای، درمان هدفمند (دارو، ترانسفوز، یا غیره) را تدوین میکند و رژیم غذایی به عنوان یک درمان مکمل در کنار آن تعریف میشود. > بیاموزید که چطور مطمعن به نفس داشته باشید و خجالت را کنار بگذارید تا از پیروزیهای تازه خود لذت ببرید هشدار! این نوشته فقط جنبه آموزشی دارد و برای منفعت گیری از آن ملزوم است با پزشک یا متخصص وابسته مشورت کنید.
اطلاعات زیاد تر دستهبندی مطالب مقالات کسب و کار مقالات تکنولوژی مقالات آموزشی سلامت و تندرستی >>
