ناسا فریاد ستارههای در حال مرگ را به سمفونی کیهانی تبدیل کرد؛ شنیدن صدای سیاهیچالهها

ناسا فریاد ستارههای در حال مرگ را به سمفونی کیهانی تبدیل کرد؛ شنیدن صدای سیاهیچالهها, دانشمندان ناسا با استفاده از دادههای تازه تلسکوپهای فضایی، یک تجربه شنیداری منحصر به فرد را خلق کردهاند. این پروژه که تحت عنوان صداسازی دادهها شناخته میشود، مشاهدات سه رصدخانه پیشرفته یعنی چاندرا، جیمز وب و IXPE را به یک سمفونی کیهانی تبدیل میکند. چگونه دادههای فضایی به نتهای موسیقی تبدیل میشوند؟

در این روش نوین، به هر نقطه از کیهان یک نت موسیقی اختصاص داده شده تا پدیدههای فیزیکی فراسوی درک بصری، از طریق حسی شنوایی قابل درک شوند.

نوای تولد یک سیاهیچاله ستاره WR ۱۲۴ اولین بخش این اثر، لحظههای پایانی زندگی ستاره عظیم WR ۱۲۴ را تصویر میکند. این ستاره از نوع وولف-رایه، با جرمی بیش از ۲۰ برابر خورشید و در فاصله ۲۸ هزار سال نوری، لایههای بیرونی خود را به شدت پرتاب میکند و سحابی شگفتانگیز از گاز و غبار میسازد.

صداسازی این صحنه با جیغی تیز از هسته داغ ستاره آغاز شده و با گسترش مواد ستارهای، سازهایی نظیر فلوت، بلز، چنگ و سازهای زهی به اجرا در میآیند تا آشوب و زیبایی این سحاب را بازتاب دهند.

دوئت کیهانی در منظومه SS ۴۳۳ بخش دوم سمفونی، منظومه دوتایی SS ۴۳۳ را در فاصله ۱۸ هزار سال نوری هدف قرار داده است. در این سیستم، ستارهای شبیه به خورشید در مدار همدمی سنگینتری — ستاره نوترونی یا سیاهیچاله — میچرخد. نوسانات پرتو ایکس در اینجا به ریتمها و سازهای متنوعی ترجمه شدهاند. صدای چکیدن قطرات آب نماد ستارگان پسزمینه است و نتهای نواخته شده، موقعیت این جفت کیهانی در میان ابرهای بینستارهای را به مخاطب القا میکنند.

سمفونی کهکشان قنطورس A و سیاهیچاله ابرپرجرم فصل پایانی این اثر، کهکشان قنطورس A را در فاصله ۱۲ میلیون سال نوری بررسی میکند. در مرکز این کهکشان، یک سیاهیچاله ابرپرجرم جتهای قدرتمندی از ذرات را به فضا پرتاب میکند. با حرکتی دایرهای بر روی تصویر، دادههای پرتو ایکس به صدایی شبیه باد و نسیم، و دادههای نوری مرئی به ملودیهای سازهای زهی تبدیل شدهاند.

نتیجه، یک موسیقی فراگیر است که ساختار درونی و درخشش ستارگان این کهکشان را به تصویر میکشد. نتیجهگیری کیهان فقط برای دیدن نیست این پروژه علمی-هنری نشان میدهد که دادههای خشک علمی چگونه میتوانند به تجربهای زیبا و درکپذیر برای عموم تبدیل شوند. ناسا با این کار، مرزهای بین علم، هنر و تکنولوژی را از بین برده و به ما اجازه داده تا صدای کیهان را بشنویم.