سال ۱۴۰۲ در حالی به پایان رسید که دو خودروساز بزرگ ایرانخودرو و سایپا نتوانستند اهداف تولید پیشبینیشده را محقق سازند. در مقابل، خودروسازان خصوصی رشد قابلتوجهی ثبت کردند و این امر باعث شد خودروهای چینی یک گام دیگر به سمت تسلط بر بازار ایران حرکت کنند.
پشتیبانیهای ارزی وزارت صمت از خودروسازان خصوصی عامل اصلی رشد چشمگیر این شرکتها در سال ۱۴۰۲ بود. بر اساس آمارهای بخش تجاری این وزارتخانه، بخش قابلتوجهی از ارز تخصیصیافته به بخش خودرو مربوط به مونتاژ اتومبیلهای چینی بوده است.
خودروسازان خصوصی در سال ۱۴۰۲ رشد ۷۲ درصدی در تولید داشتند. دو شرکت مدیرانخودرو و کرمانموتور بهترتیب با ۶۰ و ۹۹ درصد افزایش تولید، مشهورترین خودروسازان خصوصی کشور محسوب میشوند. این رویداد در حالی اتفاق افتاد که ایرانخودرو و سایپا سال ۱۴۰۲ را با تولید نزولی در مقایسه با سال قبل سپری کردند. افزایش تولید خودروهای چینی در بازار ایران، افزایش سهم این خودروها را در پی داشته و اکنون ماشینهای مونتاژی ۲۳ درصد از کل بازار خودرو ایران را در اختیار دارند.
چرا سهم خودروهای چینی از بازار ایران رو به افزایش است؟
ایرانخودرو و سایپا باید از رکود تورمی موجود در کشور که به کاهش قدرت خرید مشتریان منجر شده، سپاسگزار باشند. در واقع، افت محسوس قدرت خرید مصرفکنندگان ایرانی آنها را ناچار کرده تا به خرید خودروهای داخلی روی بیاورند. در غیر این صورت، سهم خودروهای چینی از بازار ایران اکنون میتوانست از ۵۰ درصد نیز فراتر رود.
اگر به یک دهه پیش برگردیم، شرایط متفاوتی را مشاهده میکنیم. در آن زمان مشتریان ایرانی دیدگاه مثبتی نسبت به محصولات چینی نداشتند و خرید پژو پارس، سمند و پژو ۴۰۵ را بر لیفان ۶۲۰ و امویام ۵۳۰ ترجیح میدادند. امروزه شرایط دگرگون شده و تعداد زیادی از مصرفکنندگان ایرانی بین ماشینهای داخلی و چینی، اتومبیلهای چینی را انتخاب میکنند.
عامل دیگر که فروش خودروهای مونتاژی در ایران را تسریع کرده، محدودیتهای زیاد خرید ماشین از ایرانخودرو و سایپا است. در سوی دیگر، خودروسازان خصوصی بدون محدودیت خاصی محصولات خود را به مشتریان عرضه میکنند و حتی برخی مدلها بهصورت اقساطی فروخته میشوند.
اکنون اگر یک مصرفکننده ایرانی بخواهد یک هاچبک یا کراساوفر اتوماتیک با بودجه تقریبی یک میلیارد تومان بخرد، دو گزینه پیش رو دارد. او میتواند در بازار آزاد پژو ۲۰۷ اتوماتیک را با قیمت ۹۶۰ میلیون تا یک میلیارد تومان تهیه کند. در گزینه دوم، او قادر است با مراجعه به نمایندگیهای مدیرانخودرو، امویام ایکس۳۳ کراس اتوماتیک را با قیمت رسمی ۸۹۷ میلیون تومان ثبتنام نماید. این مقایسه در مورد خودروهایی نظیر تارا اتوماتیک و امویام ایکس۵۵ پرو نیز برقرار است. بدیهی است که با ادامه روند جاری خودروسازان ایرانی، در سالهای آینده خودروهای چینی بهمرور زمان سهم بیشتری از بازار ماشین ایران را در دست خواهند گرفت.

