شواهد جدید از فرسایش جو مریخ توسط فضاپیمای MAVEN؛ نقش کلیدی اسپاترینگ در نابودی غلاف گازی سیاره قرمز, تحقیقات جدید دانشمندان با استفاده از دادههای نه ساله فضاپیمای MAVEN، شواهد مستقیم و قوی از فرسایش تدریجی جو مریخ را آشکار کرده است. نتایج نشان میدهد که یونهای موجود در غلاف گازی این سیاره تحت تأثیر باد خورشیدی، دچار فرایندی به نام اسپاترینگ شدهاند که نقش محوری در نازک شدن جو و تغییر اقلیم مریخ ایفا کرده است.
اسپاترینگ چیست و چگونه جو مریخ را هدف قرار میدهد؟ اسپاترینگ یک پدیده فیزیکی است که در آن ذرات پرانرژی و باردار مانند یونهای باد خورشیدی، با اتمها و مولکولهای جو یک سیاره برخورد کرده و آنها را به فضا پرتاب میکنند.
این ویژگی باعث شده تا در طول میلیونها سال، به ویژه در دوران جوانی خورشید که فعالیت آن بسیار بیشتر بوده، بخش قابل توجهی از جو و آب سطحی سیاره قرمز از بین برود. یافتههای کلیدی از تحلیل دادههای فضاپیمای MAVEN تیم پژوهشگران با تمرکز بر یون آرگون به عنوان یک نشانگر دقیق برای ردیابی اسپاترینگ، الگوهای قابل توجهی را در ارتفاع ۳۵۰ کیلومتری سطح مریخ مشاهده کردند.
خورشیدی تشدید میشد که تداوم فرآیند اسپاترینگ در حال حاضر را تایید میکند.
تحلیل ایزوتوپی آرگون نیز نشان داد که ایزوتوپهای سبکتر به راحتی از جو فرار کردهاند، در حالی که ایزوتوپهای سنگینتر باقی ماندهاند. این الگوی تفکیک ایزوتوپی، شواهد قوی بر فرسایش طولانیمدت جو در مقیاس زمانی میلیونها سال ارائه میدهد. عدم وجود میدان مغناطیسی سراسری، عامل اصلی بیدفاع ماندن مریخ در برابر این فرآیند شناسایی شده است.
آخرین مطالب
این یافتهها که حاصل تجزیه و تحلیل ۹ سال دادههای مداری MAVEN (فعال از سال ۲۰۱۴) هستند، نه تنها نظریههای پیشین درباره سرد و خشک شدن مریخ را تقویت میکنند، بلکه نشان میدهند اسپاترینگ احتمالاً از دورههای اولیه شکلگیری سیاره فعال بوده و عامل اصلی از دست رفتن اکثریت جو و آب مایع سطحی بوده است.
